Strefa czasowa
Strefa czasowa – wytyczony obszar powierzchni Ziemi o szerokości 15° długości geograficznej, rozciągający się południkowo między biegunami, w którym urzędowo obowiązuje jednakowy czas (czas strefowy). Jest on czasem słonecznym średnim środkowego południka tej strefy, który różni się o całkowitą liczbę godzin od czasu uniwersalnego.
[edytuj] Geneza i zasady podziału
Wszystkie punkty położone na tym samym południku mają ten sam czas lokalny (miejscowy). Każda zmiana długości geograficznej powoduje zmianę lokalnego czasu – gdy ludzie zaczęli przemieszczać się coraz częściej i szybciej, stawało się to bardzo niewygodne. Całą Ziemię podzielono na 24 strefy czasowe.
Czas uniwersalny i strefy czasowe zostały zaproponowane w 1878 roku przez kanadyjskiego wynalazcę Sandforda Fleminga, zaś wprowadzono je w 1884 roku.
Strefy czasowe w niezmienionym kształcie obowiązują na morzach i oceanach. Na lądach ich kształt został zmodyfikowany tak, by małe i średnie państwa znalazły się w obrębie jednej strefy czasowej, czyli obowiązywał w nich jeden czas. Większe państwa, takie jak Stany Zjednoczone, Kanada, Brazylia, Rosja czy Australia, znajdują się w kilku strefach czasowych. Największym krajem na świecie, w którym na całym terytorium obowiązuje ta sama strefa czasowa są Chiny pomimo, iż różnice w czasie słonecznym między wschodnimi i zachodnimi prowincjami wynoszą ponad 3 godziny.
[edytuj] Lista stref czasowych i terytoriów w nich leżących
[edytuj] UTC-12:00
Strefa całoroczna
[edytuj] UTC-11:00
Strefa całoroczna
[edytuj] UTC-10:00
Strefa całoroczna
Johnston
Polinezja Francuska (Wyspy Tubuai, Wyspy Tuamotu, Wyspy Towarzystwa)
Stany Zjednoczone (Hawaje)
Tokelau
Wyspy Cooka
Półkula północna. Czas letni UTC-9:00
[edytuj] UTC-9:30
Strefa całoroczna
[edytuj] UTC-9:00
Strefa całoroczna
Półkula północna. Czas letni UTC-8:00
[edytuj] UTC-8:00
Strefa całoroczna
Półkula północna. Czas letni UTC-7:00
Kanada (zachód)
Meksyk (Kalifornia Dolna)
Stany Zjednoczone (zachód)
[edytuj] UTC-7:00
Strefa całoroczna
Półkula północna. Czas letni UTC-6:00
Kanada (środkowy zachód)
Meksyk (zachód)
Stany Zjednoczone (środkowy zachód)
[edytuj] UTC-6:00
Strefa całoroczna
Belize
Chile (Wyspa Wielkanocna)
Ekwador (Prowincja Galápagos)
Gwatemala
Honduras
Kanada (Saskatchewan)
Kostaryka
Nikaragua
Salwador
Półkula północna. Czas letni UTC-5:00
Kanada (środkowy wschód)
Meksyk (środek i wschód)
Stany Zjednoczone (środkowy wschód)
[edytuj] UTC-5:00
Strefa całoroczna
Półkula północna. Czas letni UTC-4:00
Bahamy
Kanada (środkowy wschód)
Kuba
Stany Zjednoczone (wschód)
Turks i Caicos
[edytuj] UTC-4:30
Strefa całoroczna
[edytuj] UTC-4:00
Strefa całoroczna
Anguilla
Antigua i Barbuda
Antyle Holenderskie
Aruba
Barbados
Boliwia
Brazylia (zachód)
Brytyjskie Wyspy Dziewicze
Dominika
Dominikana
Gwadelupa
Grenada
Gujana
Kanada (wschodni Quebec)
Martynika
Montserrat
Portoryko
Saint Kitts i Nevis
Saint Lucia
Saint Vincent i Grenadyny
Trynidad i Tobago
Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych
Półkula północna. Czas letni UTC-3:00
Bermudy
Grenlandia (północny zachód)
Kanada (wschód)
Półkula południowa. Czas letni UTC-3:00
[edytuj] UTC-3:30
Półkula północna. Czas letni UTC-2:30
[edytuj] UTC-3:00
Strefa całoroczna
Argentyna (bez prowincji San Luis)
Brazylia (północny wschód)
Gujana Francuska
Surinam
Półkula północna. Czas letni UTC-2:00
Półkula południowa. Czas letni UTC-2:00
[edytuj] UTC-2:00
Strefa całoroczna
Brazylia (wyspy atlantyckie)
Georgia Południowa i Sandwich Południowy
[edytuj] UTC-1:00
Strefa całoroczna
Półkula północna. Czas letni UTC+0:00
Grenlandia (wschód)
Portugalia (Azory)
[edytuj] UTC+0:00
Strefa całoroczna
Burkina Faso
Gambia
Ghana
Gwinea
Gwinea Bissau
Islandia
Liberia
Mali
Maroko
Mauretania
Sahara Zachodnia
Senegal
Sierra Leone
Wyspa Świętej Heleny, Wyspa Wniebowstąpienia i Tristan da Cunha
Togo
Wybrzeże Kości Słoniowej
Wyspa Bouveta
Wyspy Świętego Tomasza i Książęca
Półkula północna. Czas letni UTC+1:00
Guernsey
Hiszpania (Wyspy Kanaryjskie)
Irlandia
Jersey
Portugalia
Wielka Brytania
Wyspa Man
Wyspy Owcze
[edytuj] UTC+1:00
Strefa całoroczna
Algieria
Angola
Benin
Czad
Tunezja
Demokratyczna Republika Konga (zachód)
Gabon
Gwinea Równikowa
Kamerun
Kongo
Niger
Nigeria
Republika Środkowoafrykańska
Półkula północna. Czas letni UTC+2:00
Albania
Andora
Austria
Belgia
Bośnia i Hercegowina
Chorwacja
Czarnogóra
Czechy
Dania
Francja
Gibraltar
Hiszpania
Holandia
Jan Mayen
Kosowo
Liechtenstein
Luksemburg
Macedonia
Malta
Monako
Niemcy
Norwegia
Polska
San Marino
Serbia
Słowacja
Słowenia
Svalbard
Szwajcaria
Szwecja
Watykan
Węgry
Włochy
Półkula południowa. Czas letni UTC+2:00
[edytuj] UTC+2:00
Strefa całoroczna
Botswana
Burundi
Demokratyczna Republika Konga (wschód)
Lesotho
Libia
Malawi
Mozambik
Republika Południowej Afryki
Rwanda
Suazi
Zambia
Zimbabwe
Półkula północna. Czas letni UTC+3:00
Akrotiri
Białoruś
Bułgaria
Cypr
Cypr Północny
Dhekelia
Egipt
Estonia
Finlandia
Grecja
Izrael
Jordania
Liban
Litwa
Łotwa
Mołdawia
Palestyna
Rosja (Obwód kaliningradzki)
Rumunia
Syria
Turcja
Ukraina
[edytuj] UTC+3:00
Strefa całoroczna
Arabia Saudyjska
Bahrajn
Dżibuti
Erytrea
Etiopia
Francuskie Terytoria Południowe i Antarktyczne (Wyspy Rozproszone)
Irak
Jemen
Katar
Kenia
Komory
Kuwejt
Madagaskar
Majotta
Somalia
Sudan
Tanzania
Uganda
Półkula północna. Czas letni UTC+4:00
Rosja (większość europejskiej części kraju)
[edytuj] UTC+3:30
Półkula północna. Czas letni UTC+4:30
[edytuj] UTC+4:00
Strefa całoroczna
Francuskie Terytoria Południowe i Antarktyczne (Wyspy Crozeta)
Gruzja
Oman
Reunion
Seszele
Zjednoczone Emiraty Arabskie
Półkula północna. Czas letni UTC+5:00
Półkula południowa. Czas letni UTC+5:00
[edytuj] UTC+4:30
Strefa całoroczna
[edytuj] UTC+5:00
Strefa całoroczna
Francuskie Terytoria Południowe i Antarktyczne (Wyspy Kerguelena oraz Święty Paweł i Amsterdam)
Kazachstan (zachód)
Malediwy
Tadżykistan
Turkmenistan
Uzbekistan
Wyspy Heard i McDonalda
Półkula północna. Czas letni UTC+6:00
[edytuj] UTC+5:30
Strefa całoroczna
[edytuj] UTC+5:45
Strefa całoroczna
[edytuj] UTC+6:00
Strefa całoroczna
Bangladesz
Bhutan
Brytyjskie Terytorium Oceanu Indyjskiego
Kazachstan (środek i wschód)
Kirgistan
Półkula północna. Czas letni UTC+7:00
[edytuj] UTC+6:30
Strefa całoroczna
[edytuj] UTC+7:00
Strefa całoroczna
Półkula północna. Czas letni UTC+8:00
Rosja (środkowo-zachodnia część azjatycka)
[edytuj] UTC+8:00
Strefa całoroczna
Brunei
Chińska Republika Ludowa
Filipiny
Indonezja (środek)
Malezja
Mongolia (środek i wschód)
Republika Chińska
Singapur
Półkula północna. Czas letni UTC+9:00
Półkula południowa. Czas letni UTC+9:00
[edytuj] UTC+9:00
Strefa całoroczna
Półkula północna. Czas letni UTC+10:00
Rosja (środkowa część azjatycka)
[edytuj] UTC+9:30
Strefa całoroczna
Półkula południowa. Czas letni UTC+10:30
[edytuj] UTC+10:00
Strefa całoroczna
Półkula północna. Czas letni UTC+11:00
Rosja (środkowy wschód)
Półkula południowa. Czas letni UTC+11:00
Australia (południowy wschód)
[edytuj] UTC+10:30
Półkula południowa. Czas letni UTC+11:30
[edytuj] UTC+11:00
Strefa całoroczna
Mikronezja (wschód)
Nowa Kaledonia
Vanuatu
Wyspy Salomona
Półkula północna. Czas letni UTC+12:00
Rosja (wschód)
[edytuj] UTC+11:30
Strefa całoroczna
[edytuj] UTC+12:00
Strefa całoroczna
Półkula południowa. Czas letni UTC+13:00
[edytuj] UTC+12:45
Półkula południowa. Czas letni UTC+13:45
[edytuj] UTC+13:00
Strefa całoroczna
[edytuj] UTC+14:00
Strefa całoroczna
[edytuj] Czas letni
Czas letni na półkuli północnej występuje w okresie od kwietnia do końca października, a na południe od równika od listopada do końca marca.
[edytuj] Linia Zmiany Daty
Międzynarodowa linia zmiany daty przebiega wzdłuż granicy stref od UTC+12 do +14 i UTC-12, częściowo pokrywając się z południkiem 180°. Czas obowiązujący na terytoriach położonych na zachód od tej linii jest przesunięty o dobę do przodu względem czasu terytoriów położonych na wschód od niej; np. w Nowej Zelandii (UTC+12) jest zawsze ta sama godzina co na Wyspie Baker (UTC-12), choć data stale różni się o jeden dzień.
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne
|
|||||||||||||
|
||||||||||||||