Portal:Astronomia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Astronomia
    w polskiej Wikipedii

Q space.svg
A cóż piękniejszego nad niebo, które przecież ogarnia wszystko co piękne?...
Mikołaj Kopernik

Ta strona to portal dla wikipedystów zainteresowanych zagadnieniami z zakresu astronomii, jej historią, jak i wydarzeniami bieżącymi.

Astronomia - nauka o ciałach niebieskich, ich budowie, ruchach, pochodzeniu i ewolucji oraz o materii rozproszonej w przestrzeni kosmicznej (zwanej też kosmosem).


Aktualności

lipiec 2010 – zespół astronomów kierowany przez dra Gracjana Maciejewskiego odkrył planetę pozasłoneczną WASP-3 c[1]

czerwiec 2010 – podano wstępne wyniki obserwacji misji Kepler sugerujące możliwe odkrycie setek planet pozasłonecznych[2]

14 czerwca 2010 – satelita COROT odkrył 6 planet pozasłoneczych[3]

13 czerwca 2010 – japońska sonda Hayabusa dostarczyła na Ziemię matriał planetoidy 25143 Itokawa[4]

maj 2010 – naukowcy z Centrum Badań Kosmicznych PAN w czasopiśmie Astrophysical Journal opublikowali prawdopodobne wyjaśnienie natury Wstęgi o kształcie pierścienia, którą satelita IBEX odkrył w zeszłym roku[5]

maj 2010 – potwierdzono odkrycie 4 planetoid 2010 EK139, 2010 EL139, 2010 FX86 i 2010 HE79 przez zespół polskich astronomów pod kierownictwem prof. Andrzeja Udalskiego[6].

kwiecień 2010 – ogłoszono odkrycie 9 kolejnych planet pozasłonecznych w programie WASP[7]

marzec 2010 – naukowcy odkryli masywną galaktykę, która 10 miliardów lat temu tworzyła gwiazdy podobne do Słońca 100 razy szybciej niż dzisiejsza Droga Mleczna[8]

marzec 2010 – poinformowano, że naukowcy z NASA znaleźli na Księżycu ponad 40 kraterów z lodem[9]

19 lutego 2010 - podano, że europejscy astronomowie odnaleźli w galaktyce karłowatej Karzeł Pieca najstarsze odkryte dotąd gwiazdy[10]

12 lutego 2010 – liczba odkrytych planetoid przekroczyła 500 tysięcy[11]

5 lutego 2010 – ogłoszono, że dzięki zdjęciom zrobionym przez Kosmiczny Teleskop Hubble'a udało się potwierdzić, że Pluton zmienia kolor, a znajdujące się na jego powierzchni pola azotowego lodu zmieniają kształt[12]

4 stycznia 2010 - poinformowano, że kosmiczny teleskop Keplera odkrył 5 masywnych planet pozasłonecznych[13]

17 grudnia 2009 – w Obserwatorium La Silla w Chile odkryto planetoidę 2009 YE7 - najjaśniejszy obiekt transneptunowy Układu Słonecznego odkryty od października 2007

grudzień 2009 – poinformowano, że astronomowie używający Kosmicznego Teleskopu Hubble'a odkryli najmniejsze ciało z pasa Kuipera - obiekt o średnicy zaledwie ok. 1 km, świecący 100 razy słabiej niż możliwości bezpośredniej detekcji przez Teleskop Hubble'a[14]

grudzień 2009 – ogłoszono, że sonda Cassini-Huygens zaobserwowała 8 czerwca 2009 r. błysk światła słonecznego odbitego od jeziora na Tytanie, księżycu Saturna[15]

październik 2009 – ogłoszono odkrycie aż 32 nowych planet krążących wokół gwiazd innych niż Słońce za pomocą spektrografu HARPS[16]

9 października 2009 – w krater Cabeus uderzyła sonda LCROSS

6 października 2009 – odkryto w podczerwieni nowy pierścień Saturna[17]

Artystyczna wizja systemu LRLL 31

23 września 2009 – poinformowano o odkryciu dysku pośredniego wokół gwiazdy LRLL 31

Czy wiesz...

...jakie formacje geologiczne występują na powierzchni Trytona?

...kiedy na Marsie trwały epoki: noachijska, hesperyjska i amazońska?

...czym jest Voorwerp Hanny?

...na powierzchni jakiego księżyca można znaleźć Yasu Sulci, Lo Sulci, Ho Sulci, Ruach Planitia i Tuonela Planitia?

...kiedy odkryto planety Kepler-4 b, Kepler-5 b, Kepler-6 b, Kepler-7 b i Kepler-8 b?

...czym jest obiekt skatalogowany jako L1448-IRS2E?

...dlaczego planety WASP-8 b, WASP-21 b, WASP-26 b i WASP-33 b są wyjątkowe?

...czym wyróżniają się planety COROT-8 b, COROT-10 b i COROT-11 b?

...jak powstał dżet materii gwiazdy CH Cygni?

DR 22

... w ciągu jakiego czasu planeta Beta Pictoris b obiega swoją gwiazdę?

...ile lat budowano Obserwatorium Palomar?

...do jakiej gromady galaktyk należy najbardziej masywna znana galaktyka ESO 146-5?

...do jakiej grupy meteorytów należą lodranity i syderofiry?

...kiedy widoczne są roje meteorów: Eta Lirydy, Eta Carinidy, Leo Minorydy i Delta Aurygidy?

...kiedy kometa C/2009 R1 (McNaught) będzie widoczna gołym okiem?

...która mgławica planetarna przypomina galaktykę spiralną?

...gdzie znaleziono meteoryty Nakhla i Kilabo?

...co było przyczyną powstania pozostałości po supernowej W49B?

...do której rodziny komet należy kometa 100P/Hartley?

...z czego oprócz lodu mogą być zbudowane księżyce lodowe?


Artykuł miesiąca
Obraz Plutona wygenerowany komputerowo na podstawie zdjęć Kosmicznego Teleskopu Hubble'a

Pluton (oznaczenie oficjalne: 134340 Pluton) – planeta karłowata, najjaśniejszy obiekt pasa Kuipera. Został odkryty w 1930 roku przez amerykańskiego astronoma Clyde'a Tombaugha. Od odkrycia do 24 sierpnia 2006 r. Pluton był uznawany za dziewiątą planetę Układu Słonecznego. Tego dnia astronomowie na Zgromadzeniu Ogólnym Międzynarodowej Unii Astronomicznej w Pradze odebrali Plutonowi status planety, co oznacza, że w Układzie Słonecznym jest teraz tylko 8 planet.

Pluton należy do szerszej grupy obiektów transneptunowych. Płaszczyzna, po której się porusza, jest mocno nachylona do płaszczyzny ekliptyki, z silnie ekscentryczną orbitą, która częściowo przebiega wewnątrz orbity Neptuna. Pluton posiada trzy obiegające go księżyce, z których jeden, Charon, jest tylko o połowę mniejszy od niego. Nazwa została zapożyczona od rzymskiego boga Plutona, zaś jego symbol – złożenie liter P i L – pochodzi od inicjałów Percivala Lowella, amerykańskiego astronoma.


przeczytaj cały artykuł | poprzednie miesiące...

Sylwetka badacza
Galileo Galilei (1564-1642)

Galileusz (wł. Galileo Galilei) (ur. 15 lutego 1564, zm. 8 stycznia 1642) – włoski astronom, astrolog, fizyk i filozof, twórca podstaw nowożytnej fizyki.

Urodził się w Pizie. Ojciec Vincenzo Galilei, był matematykiem i muzykiem, matką była Giulia Ammannati. Galileo był najstarszym dzieckiem. Elementarne wykształcenie pobierał w domu rodzinnym, następnie - w wieku 15 lat - rozpoczął nowicjat u walombrozjanów w klasztorze Santa Maria di Vallombrosa, jednak szybko zrezygnował z życia zakonnego i w 1581 roku rozpoczął studia na Uniwersytecie w Pizie. W roku 1589 został wykładowcą matematyki na tym uniwersytecie. Następnie przeniósł się na Uniwersytet w Padwie, gdzie do roku 1610 wykładał geometrię, mechanikę i astronomię.

W latach 1595-1598, Galileusz udoskonalił tzw. "kompas geometryczny i wojskowy" nadający się do wykorzystania przez mierniczych i wojskowych. Za jego pomocą można było dokładniej ustawiać działa do strzału oraz obliczyć odpowiednią ilość prochu dla wystrzelenia danej kuli armatniej.

Około roku 1606-1607, Galileusz skonstruował termometr. Wykorzystał w nim zależność gęstości ciała od temperatury. W 1609 r. Galileusz był jednym z pierwszych, którzy używali teleskopu do obserwacji gwiazd, planet i księżyca. W 1610 r. wykorzystując części teleskopu skonstruował ulepszony mikroskop.

7 stycznia 1610 - odkrył księżyce Jowisza - Io, Europa, Kallisto 11 stycznia 1610 - odkrył kolejny księżyc Jowisza - Ganimedesa.

przeczytaj cały artykuł | poprzednie sylwetki...

Działy astronomii

Pojęcia ogólne

Najjaśniejsze gwiazdy

Kategorie

Artykuły medalowe

Dobre artykuły

Zdjęcie miesiąca

Do zrobienia

Do napisania

102P/Shoemaker - Arabia Terra - Bąbel Lokalny - czas dynamiczny - czas kosmiczny - długość astronomiczna - Elektra (gwiazda) - Franz Xaver von Zach - gwiazda azymutalna - gwiazdy typu R Corona Borealis - - J2000 - Krymskie Obserwatorium Astrofizyczne - linia wodoru 21 cm - lodowy olbrzym - lokalny ośrodek międzygwiazdowy - Lutowe Leonidy - meteoryt żelazny - NASA Institute for Advanced Concepts - refrakcja atmosferyczna - refrakcja azymutalna - Rodzina planetoidy Eos - Rodzina planetoidy Hygiea - Rodzina planetoidy Maria - Rodzina planetoidy Nysa - Roger Angel - system kopernikański - teleskop Newtona - Trajektoria trans lunarna - Uranometria - WASP

Do poszerzenia

aberracja planetarna - aerolit - anomalia prawdziwa - astrosejsmologia - Atlas Osobliwych Galaktyk - ciało niebieskie - ekstynkcja atmosferyczna - gwiazda rozbłyskowa - gwiazdozbiór Źrebięcia - HD 189733 b - heliofizyka - Hyrrokkin (księżyc) - Ijiraq (księżyc) - Messier 73 - Messier 76 - mgławica emisyjna - Μi Andromedae - NGC 206 - NGC 1850 - Pierre Méchain - pierwotna nukleosynteza - Prometeusz (księżyc) - protoplaneta - sfera armilarna - SIMP J013656.5+093347 - SN 1986G


Technikalia

Przydatne linki:


Astronomia w projektach siostrzanych

Astronomia na Wikinews Astronomia na Wikibooks Astronomia na Wikicommons
Wiadomości Darmowe podręczniki Ilustracje
Wikinews-logo.png Wikibooks-logo.svg Commons-logo.svg

Inne portale tematyczne w polskiej Wikipedii

Portal.svg
Przypisy
  1. Astronomowie z Torunia znaleźli kolejną planetę
  2. Kepler odkrywa setki nowych planet
  3. Satelita CoRoT odkrył sześć planet pozasłonecznych
  4. Japońska sonda powraca ze spotkania z planetoidą
  5. Czy kosmiczna Wstęga to zapowiedź nowego etapu w wędrówce Układu Słonecznego przez Galaktykę?
  6. Polscy kandydaci na planety karłowate
  7. Nowe niezwykłe egzoplanety
  8. Galaktyka "energiczna jak nastolatek"
  9. NASA znalazła na księżycu ponad 40 kraterów z lodem
  10. Oto najstarsze poznane gwiazdy
  11. How Many Solar System Bodies
  12. Pluton zmienia kolor
  13. Kepler odkrył pięć nowych światów
  14. Teleskop Hubble'a znalazł najmniejszy obiekt pasa Kuipera
  15. Odbicie światła z jeziora na Tytanie
  16. Odkryto 32 nowe planety
  17. Odkryto nowy olbrzymi pierścień Saturna
Źródło „Portal:Astronomia
Osobiste
Przestrzenie nazw
Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla edytorów
Drukuj lub eksportuj
Narzędzia
W innych językach
wiersze na dobranoc konferencje augustów mieszkania do wynajecia krakow yerba mate Plisy Łódź tani hosting