Polska Akademia Nauk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Disambig.svg Na tę stronę wskazuje przekierowanie ze strony „PAN”. Zobacz też: pan.
Pałac Staszica, siedziba kilku instytutów I Wydziału PAN, Warszawa, ul. Nowy Świat. Siedzibą władz Akademii pozostaje do dziś Pałac Kultury i Nauki.
Dom Pracy Twórczej PAN w Świnoujściu

Polska Akademia Nauk (PAN) – państwowa instytucja naukowa będąca z jednej strony placówką skupiającą najwybitniejszych polskich uczonych, na wzór Francuskiej Akademii Nauk, a z drugiej - siecią wspólnie zarządzanych państwowych instytutów naukowych, których celem jest prowadzenie badań naukowych o możliwie najwyższym poziomie naukowym.

Spis treści

[edytuj] Historia PAN

Powstanie Polskiej Akademii Nauk było wynikiem postanowień zorganizowanego przez komunistyczne władze I. Kongresu Polskiej Nauki (29.06–2.07.1951) i połączone było z likwidacją Polskiej Akademii Umiejętności oraz Towarzystwa Naukowego Warszawskiego[1]. Powołana została ustawą o Polskiej Akademii Nauk z 30 października 1951[2], a jej celem politycznym była kontrola środowiska naukowego[3]. Początkowo była tylko korporacją uczonych, jednak w 1960 roku została przekształcona w rządową instytucję centralną, sprawującą ogólną pieczę nad nauką w Polsce i zarządzającą siecią instytutów. W 1990 roku PAN straciła status instytucji rządowej, stając się ponownie zarówno korporacją uczonych i siecią instytutów. Funkcję sprawowania kontroli nad nauką na poziomie rządu przejął Komitet Badań Naukowych.

[edytuj] Prezesi PAN

[edytuj] PAN jako instytucja skupiająca uczonych

PAN skupia w swoim składzie najwybitniejszych polskich uczonych, którzy noszą tytuły członków rzeczywistych. Ich liczba jest ograniczona do 350. Istnieją także członkowie korespondenci.

Członkostwo w korporacji jest dożywotnie. Prawo zgłaszania kandydatów na członków korespondentów mają członkowie rzeczywiści oraz rady naukowe uczelni wyższych i instytutów PAN. Członkowie rzeczywiści są, w miarę zwalniania miejsc, wybierani spośród członków korespondentów przez wszystkich członków rzeczywistych.

Członkami rzeczywistymi i korespondentami PAN są nie tylko polscy uczeni, ale także liczna grupa uczonych zagranicznych (ok. 30% składu).

Członkowie rzeczywiści i krajowi członkowie korespondenci tworzą zgromadzenie ogólne PAN, które wybiera prezesa, prezydium, szefów wydziałów tematycznych, komitetów normalizacyjno-nazewniczych oraz akceptuje przewodniczących oddziałów terenowych.

[edytuj] PAN jako sieć instytutów

Polska Akademia Nauk to także sieć kilkudziesięciu instytutów naukowych. Instytuty te podlegają formalnie szefom wydziałów tematycznych PAN-u i są finansowane bezpośrednio przez Komitet Badań Naukowych. Instytuty zatrudniają ok. 2000 pracowników naukowych, a ich koszty utrzymania stanowią ok. 1/3 kosztów budżetu państwa na badania (0,5%). Instytuty nie kształcą studentów na poziomie podstawowym, ale prowadzą studia doktoranckie – większość z nich ma prawo nadawania stopnia doktora i doktora habilitowanego.

Głównym zadaniem instytutów jest prowadzenie badań podstawowych na najwyższym poziomie światowym. Wiele placówek PAN-u wykonuje zadania naukowe dające wymierne korzyści.

[edytuj] Współpraca z zagranicą

PAN posiada stacje zagraniczne ulokowane w Brukseli, Moskwie, Paryżu, Rzymie i Wiedniu oraz Centrum Badań Historycznych w Berlinie.

[edytuj] Struktura PAN

Stub sekcji Ta sekcja jest zalążkiem. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

[edytuj] Kancelaria PAN

Stub sekcji Ta sekcja jest zalążkiem. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

[edytuj] Oddziały PAN

[edytuj] Placówki naukowe PAN

[edytuj] Wydział Nauk Społecznych

[edytuj] Komitety Wydziału Nauk Społecznych

[edytuj] Wydział Nauk Biologicznych

[edytuj] Komitety Wydziału Nauk Biologicznych

[edytuj] Wydział Nauk Matematycznych, Fizycznych i Chemicznych

[edytuj] Komitety Wydziału Nauk Matematycznych, Fizycznych i Chemicznych

[edytuj] Wydział Nauk Technicznych

[edytuj] Komitety Wydziału Nauk Techniczych

[edytuj] Wydział Nauk Rolniczych, Leśnych i Weterynaryjnych

[edytuj] Komitety Wydziału Nauk Rolniczych, Leśnych i Weterynaryjnych

[edytuj] Wydział Nauk Medycznych

[edytuj] Komitety Wydziału Nauk Medycznych

[edytuj] Wydział Nauk o Ziemi i Nauk Górniczych

[edytuj] Komitety Wydziału Nauk o Ziemi i Nauk Górniczych

[edytuj] Komitety problemowe

[edytuj] Jednostki pozawydziałowe

[edytuj] Inne

Przypisy

  1. P. Hübner, Nauka polska po II wojnie światowej - idee i instytucja, Warszawa 1987, s.143-144
  2. Dz. U. z 1951 r. Nr 57, poz. 391
  3. Polska Akademia Nauk: Dzieje Instytucji. PAN. [dostęp 2010-02-07].

[edytuj] Linki zewnętrzne

Źródło „Polska_Akademia_Nauk
Osobiste
Przestrzenie nazw
Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla edytorów
Drukuj lub eksportuj
Narzędzia
W innych językach
Prezenty ślubne pit 37 2009 yerba mate maszyny pakujące regały metalowe tani hosting