Elżbieta Rakuszanka
| Elżbieta Rakuszanka |
|
.PNG&filetimestamp=20100109024531) |
|
| królowa Polski | |
| Okres panowania | od 1454 do 1492 |
| Żona | Kazimierza IV Jagiellończyka |
| Poprzedniczka | Zofia Holszańska |
| Następczyni | Helena Moskiewska |
| Dane biograficzne | |
| Dynastia | Habsburgowie |
| Urodzona | koniec 1436 lub początek 1437 |
| Koronowana | 10 lutego 1454 |
| Zmarła | 30 sierpnia 1505, Kraków |
| Pochowana | Kaplica Świętego Krzyża w katedrze krakowskiej |
| Ojciec | Albrecht II Habsburg |
| Matka | Elżbieta luksemburska |
| Dzieci | Władysław II Jagiellończyk Jadwiga Kazimierz Jan I Olbracht Aleksander Jagiellończyk Zofia Jagiellonka Elżbieta Zygmunt I Stary Fryderyk Elżbieta Anna Jagiellonka Barbara Jagiellonka Elżbieta |
Elżbieta Rakuszanka (Habsburżanka), niem. Elisabeth von Habsburg (ur. koniec 1436 lub początek 1437[1], zm. 30 sierpnia 1505 w Krakowie) – królowa polska i wielka księżna litewska. Córka króla niemieckiego i węgierskiego Albrechta II Habsburga i Elżbiety luksemburskiej, córki cesarza Zygmunta Luksemburskiego. Jej bratem był Władysław Pogrobowiec.
25 lipca 1450 została zaręczona z Fryderykiem, synem księcia saskiego i elektora Rzeszy Niemieckiej Fryderyka II Łagodnego. Ostatecznie małżeństwo nie doszło do skutku[1]. 10 lutego 1454 Elżbieta poślubiła w katedrze krakowskiej księcia polskiego Kazimierza IV Jagiellończyka i została koronowana na królową. Wywierała znaczny wpływ na jego politykę. Jej pozycja wzrosła w 1457, po śmierci brata Władysława Pogrobowca, gdy stała się spadkobierczynią tronu Czech i Węgier[2]. Jako dziedziczka tych królestw podjęła starania o osadzenie tam Jagiellonów w osobie swego najstarszego syna Władysława.
Zwana jest matką królów, gdyż czworo z jej dzieci zostało królami, a córki Elżbiety poprzez swoje małżeństwa zostały skoligacone z większością panujących wówczas dynastii europejskich. Została pochowana w katedrze krakowskiej w Kaplicy Świętego Krzyża. W 1973 z inicjatywy arcybiskupa metropolity krakowskiego, kardynała Karola Wojtyły otwarto grób Elżbiety i przeprowadzono badania, które pozwoliły badaczom odtworzyć w przybliżeniu wygląd królowej[3]. Ponowny pogrzeb Elżbiety Rakuszanki odbył się 17 października 1973.
[edytuj] Potomstwo
Z małżeństwa Elżbiety i Kazimierza pochodziło trzynaścioro dzieci:
- Władysław II Jagiellończyk – król Czech i Węgier,
- Jadwiga – żona Jerzego Bogatego księcia bawarskiego,
- Kazimierz – polski święty katolicki,
- Jan I Olbracht – król Polski,
- Aleksander Jagiellończyk – król Polski i wielki książę litewski,
- Zofia Jagiellonka – żona Fryderyka, elektora brandenburskiego i matka wielkiego mistrza krzyżackiego Albrechta Hohenzollerna,
- Elżbieta – zmarła w dzieciństwie,
- Zygmunt I Stary – król Polski i wielki książę litewski,
- Fryderyk – biskup krakowski (później kardynał i arcybiskup gnieźnieński),
- Elżbieta – zmarła w dzieciństwie,
- Anna Jagiellonka – żona księcia pomorskiego Bogusława X,
- Barbara Jagiellonka – żona księcia saskiego Jerzego Brodatego,
- Elżbieta – żona Fryderyka II, księcia legnickiego.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Z. Wdowiszewski, Genealogia Jagiellonów i Domu Wazów w Polsce, Kraków 2005, s. 93.
- ↑ M. Spórna, P. Wierzbicki, Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Kraków 2003, s. 121.
- ↑ M. Spórna, P. Wierzbicki, Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Kraków 2003, s. 123.
[edytuj] Bibliografia
- Spórna M., Wierzbicki P., Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Zielona Sowa, Kraków 2003, ISBN 83-7389-189-7, s. 121–123.
- Wdowiszewski Z., Genealogia Jagiellonów i Domu Wazów w Polsce, Avalon, Kraków 2005, ISBN 83-918497-2-4, s. 93–97.
| Poprzednik Zofia Holszańska |
 |
królowa Polski 1454-1492 |
|
Następca Helena Moskiewska |
