31 stycznia

31 stycznia jest 31. dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostało 334 (w latach przestępnych 335) dni.

Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Wodnika.

Kalendarium dzień po dniu

<<	styczeń 2010					>>
Pn	Wt	Śr	Cz	Pt	So	Nd
28	29	30	31	1	2	3
4	5	6	7	8	9	10
11	12	13	14	15	16	17
18	19	20	21	22	23	24
25	26	27	28	29	30	31

Spis treści 1 Święta 2 Wydarzenia w Polsce 3 Wydarzenia na świecie 4 Urodzili się 5 Zmarli 6 Przypisy

[edytuj] Święta

• imieniny: Cyrus, Emma, Euzebiusz, Franciszek Ksawery, Geminian, Jan, Ksawery, Ludwika, Marcela, Melaniusz, Piotr, Rościgniew, Smysława i Spycigniew.
• Nauru – Święto Niepodległości
• Celtowie – wigilia Imbolc
• wspomnienia i święta Kościoła katolickiego^[1],^[2]
  • św. Batylda († VII wiek, żona Chlodwiga II)
  • św. Jan Bosko (prezbiter)

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

• 1259 – trzęsienie ziemi w okolicach Krakowa o sile szacowanej na 4,8 stopni w skali Richtera.
• 1633 – rozpoczęły się obrady Sejmu koronacyjnego poprzedzające koronację króla-elekta Władysława IV Wazy.
• 1676 – przed koronacją Jana III Sobieskiego pochowano na Wawelu jego dwóch poprzedników: Jana Kazimierza i Michała Korybuta Wiśniowieckiego.
• 1793 – II rozbiór Polski: Prusacy zajęli bez walki Poznań.
• 1892 – powstała Polska Partia Socjalno-Demokratyczna Galicji i Śląska Cieszyńskiego.
• 1907 – Organizacja Bojowa PPS dokonała zamachu na funkcjonariusza warszawskiej Ochrany W. Grüna.
• 1920 – oddziały Wojska Polskiego wkroczyły do Chojnic i przyłączyły je po 148 latach zaborów do ojczyzny.
• 1920 – plebiscyt na Górnym Śląsku: oddziały angielskie i włoskie obsadziły tereny plebiscytowe na Górnym Śląsku i w rejonie Olsztyna.
• 1923 – Bytom: wskutek wybuchu pyłu węglowego 145 górników zginęło w płomieniach, a 50 zatruło się czadem w kopalni Heinitz.
• 1925 – w Kurierze Warszawskim ukazała się pierwsza polska krzyżówka.
• 1947 – przed Sądem Okręgowym w Gdańsku zakończył się drugi proces załogi Stutthofu. 10 oskarżonych skazano na karę śmierci, 14 na pozbawienie wolności od 3 lat do dożywocia.
• 1976 – utworzono przedsiębiorstwo armatorskie Polska Żegluga Bałtycka.
• 1980 – Sejm uchwalił ustawę o godle, barwach i hymnie narodowym oraz pieczęciach państwowych i ustawę o utworzeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego.
• 2008 – otwarto Aquapark Fala w Łodzi.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

•  314 – Sylwester I został wybrany na papieża.
• 1504 – Francja scedowała Neapol na rzecz Hiszpanii.
• 1542 – Hiszpan Álvar Núñez Cabeza de Vaca jako pierwszy Europejczyk dotarł do wodospadu Iguaçu, na granicy argentyńsko-brazylijskiej.
• 1732 – otwarto Teatro Argentina w Rzymie.
• 1865 – Izba Reprezentantów Stanów Zjednoczonych przyjęła 13. poprawkę do konstytucji znoszącą niewolnictwo.
• 1865 – Dmitrij Mendelejew obronił pracę doktorską O łączeniu spirytusu z wodą.
• 1892 – odbył się pierwszy konkurs na skoczni narciarskiej w norweskim Holmenkollen.
• 1901 – we Francji zakazano stosowania kar cielesnych w armii i marynarce wojennej.
• 1906 – trzęsienie ziemi u wybrzeży Ekwadoru zabiło ponad 1000 osób.
• 1915 – Niemcy zastosowali broń chemiczną (chlor) przeciwko Rosjanom.
• 1915 – w Niemczech wprowadzono racjonowanie sprzedaży chleba i mąki.
• 1924 – przyjęto konstytucję ZSRR.
• 1925 – Ahmed Zogu został prezydentem Albanii.
• 1927 – zaprzestała działalności Aliancka Komisja Kontroli. Zniesiono kontrolę nad gospodarką Niemiec.
• 1930 – amerykańska firma 3M wprowadziła do sprzedaży taśmę klejącą.
• 1943 – po klęsce pod Stalingradem Friedrich Paulus poddał się dowódcy 64. Armii generałowi Szumiłowowi.
• 1944 – wojna na Pacyfiku: Amerykanie rozpoczęli desant na Wyspy Marshalla.
• 1945 – został rozstrzelany za dezercję szeregowiec Eddie Slovik, jako jedyny żołnierz US Army od zakończenia wojny secesyjnej.
• 1946 – uchwalono konstytucję Jugosławii.
• 1949 – USA uznały de iure państwo Izrael.
• 1953 – brytyjski prom Princess Victoria zatonął na Morzu Irlandzkim, pochłaniając 128 ofiar.
• 1956 – Guy Mollet został premierem Francji.
• 1961 – program Mercury: szympans o imieniu Ham odbył lot suborbitalny na pokładzie statku kosmicznego Mercury-Redstone 2.
• 1962 – Kuba została usunięta z Organizacji Państw Amerykańskich.
• 1966 – została wystrzelona radziecka sonda księżycowa Łuna 9.
• 1968 – wojska Vietcongu zaatakowały ambasadę amerykańską w Sajgonie.
• 1968 – Australia przyznała niepodległość Nauru.
• 1971 – rozpoczęła się trzecia załogowa misja księżycowa Apollo 14.
• 1972 – Birendra został królem Nepalu.
• 1977 – oddano do użytku gmach Centre Georges Pompidou, w którym mieszczą się muzeum sztuki współczesnej i główna biblioteka publiczna Paryża.
• 1980 – królowa Holandii Juliana zapowiedziała w wystąpieniu telewizyjnym swoją abdykację w dniu 71. urodzin (30 kwietnia 1980), na rzecz córki Beatrycze.
• 1981 – Jean-Marie Lustiger został mianowany arcybiskupem Paryża.
• 1986 – papież Jan Paweł II udał się w swą 29. podróż apostolską na subkontynent indyjski.
• 1990 – otwarto pierwszą restaurację McDonald's w Moskwie.
• 1994 – Liamine Zéroual został prezydentem Algierii.
• 1994 – spłonął Gran Teatre del Liceu w Barcelonie.
• 1996 – tamilski zamachowiec-samobójca uderzył ciężarówką w budynek banku centralnego Sri Lanki w Kolombo, zabijając 91 i raniąc ponad 1400 osób.
• 1997 – Didier Ratsiraka został po raz drugi prezydentem Madagaskaru.
• 2000 – 88 osób zginęło w katastrofie lotu Alaska Airlines 261, u wybrzeży Kalifornii.
• 2001 – agent libijskiego wywiadu Abdelbaset Ali Mohmed Al Megrani został skazany na dożywocie za podłożenie bomby w samolocie Boeing 747, który eksplodował nad Lockerbie. Drugi oskarżony został uniewinniony.
• 2009 – 23 pensjonariuszy zginęło w pożarze domu starców w Podyelsku, w rosyjskiej republice Komi.
• 2009 – Sharif Sheikh Ahmed objął urząd prezydenta Somalii.

[edytuj] Urodzili się

•    36 p.n.e. – Antonia Młodsza, cesarzowa rzymska (zm. 37)
• 1512 – Henryk I Kardynał, król Portugalii (zm. 1580)
• 1543 – Tokugawa Ieyasu, japoński szogun (zm. 1616)
• 1797 – Franz Schubert, austriacki kompozytor (zm. 1828)
• 1801 – Piotr Ściegienny, polski duchowny katolicki, działacz niepodległościowy (zm. 1890)
• 1855 – Henryk Cywiński, polski wiceadmirał marynarki wojennej (zm. 1938)
• 1863 – Henri Berr, francuski historyk, filozof (zm. 1954)
• 1866 – Lew Szestow, rosyjski filozof (zm. 1938)
• 1867 – Mariusz Zaruski, polski generał, pionier żeglarstwa, taternik, pedagog (zm. 1941)
• 1868 – Theodore William Richards, amerykański chemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1928)
• 1872 – Zane Grey, amerykański pisarz (zm. 1939)
• 1881 – Irving Langmuir, amerykański chemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1957)
• 1884 – Theodor Heuss, niemiecki polityk, prezydent Niemiec (zm. 1963)
• 1887 – Piotr Wilniewczyc, polski konstruktor broni (zm. 1960)
• 1892 – Eddie Cantor, amerykański aktor, piosenkarz (zm. 1964)
• 1892 – Stanisław Sedlaczek, polski pedagog, harcmistrz (zm. 1941)
• 1893 – Jadwiga Dmochowska, polska tłumaczka (zm. 1962)
• 1895 – Stanisław Młodożeniec, polski poeta, współtwórca futuryzmu (zm. 1959)
• 1902 – Tallulah Bankhead, amerykańska aktorka (zm. 1968)
• 1902 – Alva Myrdal, szwedzka dyplomatka, socjolog, laureatka Nagrody Nobla (zm. 1986)
• 1904 – Francesco Minerva, włoski duchowny katolicki, kardynał, arcybiskup Neapolu (zm. 2004)
• 1907 – Ryszard Strzelecki, polski polityk, minister komunikacji, członek Rady Państwa PRL (zm. 1988)
• 1911 – Władysław Mazurkiewicz, polski seryjny morderca (zm. 1957)
• 1920 – Danuta Bieńkowska, polska pisarka, tłumaczka (zm. 1992)
• 1921 – John Agar, amerykański aktor (zm. 2002)
• 1921 – Mario Lanza, amerykański tenor i aktor włoskiego pochodzenia (zm. 1959)
• 1921 – Carol Channing, amerykańska aktorka
• 1922 – Joanne Dru, amerykańska aktorka (zm. 1996)
• 1922 – Marcel Jullian, francuski reżyser filmowy (zm. 2004)
• 1923 – Norman Mailer, amerykański pisarz (zm. 2007)
• 1923 – Jorge María Mejía, argentyński duchowny katolicki, wysoki urzędnik Kurii Rzymskiej, kardynał
• 1923 – Maurice Michael Otunga, kenijski duchowny katolicki, arcybiskup Nairobi, kardynał (zm. 2003)
• 1924 – Tengiz Abuładze, gruziński reżyser filmowy (zm. 1994)
• 1926 – Johannes Joachim Degenhardt, niemiecki duchowny katolicki, arcybiskup Paderborn, kardynał (zm. 2002)
• 1926 – Maria Grodecka, polska pisarka (zm. 2005)
• 1927 – Wojciech Dworczyk, polski publicysta, podróżnik, reportażysta
• 1927 – Julian Wojtkowski, polski duchowny, biskup warmiński
• 1928 – Augustyn Dziedzic, polski sztangista, nauczyciel, trener kadry narodowej juniorów i seniorów (zm. 2008)
• 1929 – Rudolf Mössbauer, niemiecki fizyk, laureat Nagrody Nobla
• 1929 – Mikko Niskanen, fiński reżyser filmowy, aktor (zm. 1990)
• 1929 – Jean Simmons, brytyjska aktorka (zm. 2010)
• 1930 – Joakim Bonnier, szwedzki kierowca wyścigowy (zm. 1972)
• 1931 – Nicholas Gordon-Lennox, brytyjski arystokrata, dyplomata (zm. 2004)
• 1932 – Raymond Kaelbel, francuski piłkarz, reprezentant Francji (zm. 2007)
• 1934 – Joanna Rawik, polska piosenkarka, aktorka, publicystka
• 1935 – Kenzaburo Oe, japoński pisarz, eseista, laureat Nagrody Nobla
• 1936 – Konrad Tott, polski polityk, minister
• 1937 – Regimantas Adomaitis, litewski aktor
• 1937 – Philip Glass, amerykański kompozytor
• 1937 – Suzanne Pleshette, amerykańska aktorka (zm. 2008)
• 1938 – Beatrycze, królowa Holandii
• 1941 – Eugène Terre'Blanche, południowoafrykański polityk, przywódca ugrupowania Afrikaner Weerstandsbeweging (zm. 2010)
• 1942 – Daniela Bianchi, włoska aktorka
• 1942 – Derek Jarman, brytyjski reżyser filmowy (zm. 1994)
• 1947 – Jonathan Banks, amerykański aktor
• 1947 – Jan Nawłoka, polski polityk
• 1951 – Phil Manzanera, brytyjski gitarzysta zespołu Roxy Music
• 1953 – Jacek Chmielnik, polski aktor (zm. 2007)
• 1956 – Johnny Rotten, brytyjski wokalista zespołu Sex Pistols
• 1956 – Stefan Majewski, polski piłkarz, trener piłkarski
• 1956 – Małgorzata Zajączkowska, polska aktorka
• 1959 – Anthony LaPaglia, australijski aktor
• 1964 – Jeff Hanneman, amerykański gitarzysta zespołu Slayer
• 1966 – JJ Lehto, fiński kierowca wyścigowy
• 1967 – Chad Channing, amerykański perkusista zespołu Nirvana
• 1970 – Minnie Driver, amerykańska aktorka
• 1971 – Patricia Velasquez, wenezuelska aktorka, modelka
• 1974 – Marianne Haslum, norweska curlerka
• 1974 – Preity Zinta, indyjska aktorka
• 1976 – Traianos Dellas, grecki piłkarz, reprezentant Grecji, mistrz Europy
• 1979 – Bartosz Jurecki, polski piłkarz ręczny, wicemistrz świata
• 1981 – Justin Timberlake, amerykański piosenkarz, były członek zespołu 'N Sync
• 1982 – Maret Ani, estońska tenisistka
• 1982 – Elena Paparizou, grecka piosenkarka, triumfatorka Konkursu Eurowizji
• 1983 – Aaron Cleare, bahamski lekkoatleta, olimpijczyk
• 1986 – Pauline Parmentier, francuska tenisistka

[edytuj] Zmarli

•   743 – Muhammad al-Baqir, imam szyicki (ur. 676)
• 1398 – Sukō, cesarz Japonii (ur. 1334)
• 1435 – Xuande, cesarz Chin (ur. 1398)
• 1580 – Henryk I Kardynał, król Portugalii (ur. 1512)
• 1606 – Guy Fawkes, angielski katolik, członek spisku prochowego (ur. 1570)
• 1667 – Jerzy Sebastian Lubomirski, marszałek wielki koronny, hetman polny koronny (ur. 1616)
• 1840
  • Augustyn Pak Chong-won, koreański męczennik, święty katolicki (ur. 1793)
  • Piotr Hong Pyong-ju, koreański męczennik, święty katolicki (ur. 1799)
  • Magdalena Son Sob-yog, koreańska męczennica, święta katolicka (ur. 1802)
  • Agata Yi Kyong-i, koreańska męczennica, święta katolicka (ur. 1814)
  • Maria Yi In-dok, koreańska męczennica, święta katolicka (ur. 1819)
  • Agata Kwon Chin-i, koreańska męczennica, święta katolicka (ur. ok. 1819)
• 1854 – Silvio Pellico, włoski pisarz (ur. 1789)
• 1887 – Włodzimierz Krzyżanowski, polski i amerykański generał, polityk, administrator Alaski (ur. 1824)
• 1888 – Jan Bosko, święty, włoski duchowny, założyciel zgromadzenia salezjanów i salezjanek, patron iluzjonistów (ur. 1815)
• 1923 – Eligiusz Niewiadomski, polski malarz, zabójca prezydenta Gabriela Narutowicza (ur. 1869)
• 1924 – Kurt von Bardeleben, niemiecki mistrz szachowy (ur. 1861)
• 1933 – John Galsworthy, angielski pisarz, laureat Nagrody Nobla (ur. 1867)
• 1938 – Jan Henryk XV Hochberg, książę von Pless, związany z zamkiem w Pszczynie i Książ (ur. 1861)
• 1942 – Aleksander Dębski, polski prawnik, polityk, wojewoda wołyński (ur. 1890
• 1944
  • Stefania Sempołowska, polska pisarka, pedagog (ur. 1869)
  • Jean Giraudoux, francuski pisarz (ur. 1882)
• 1954 – Edwin Howard Armstrong, amerykański inżynier, radiotechnik, konstruktor odbiorników radiowych (ur. 1890)
• 1955 – John Mott, amerykański działacz YMCA, laureat Nagrody Nobla (ur. 1865)
• 1956 – A. A. Milne, angielski pisarz (ur. 1882)
• 1957 – Władysław Mazurkiewicz, polski seryjny morderca (ur. 1911)
• 1962 – Vlasta Burian, czeski aktor (ur. 1891)
• 1965 – Edward Bertold, polski prawnik, polityk, minister (ur. 1912)
• 1967 – Oskar Fischinger, niemiecki reżyser filmowy (ur. 1900)
• 1973 – Ragnar Frisch, norweski ekonomista, laureat Nagrody Nobla (ur. 1895)
• 1974 – Samuel Goldwyn, amerykański producent filmowy (ur. 1879)
• 1975 – Elsa Alsen, amerykańska śpiewaczka operowa (sopran) pochodzenia polskiego (ur. 1880)
• 1976 – Fernand Sardou, francuski aktor (ur. 1910)
• 1985 – Józef Mackiewicz, polski pisarz (ur. 1902)
• 1987
  • Yves Allégret, francuski reżyser filmowy (ur. 1907)
  • Julian Antonisz, polski reżyser filmów animowanych (ur. 1941)
• 1988 – Al Laney, amerykański dziennikarz sportowy (ur. 1895)
• 1991 – Mieczysław Voit, polski aktor (ur. 1928)
• 1995
  • George Abbott, amerykański reżyser teatralny (ur. 1887)
  • George Stibitz, amerykański matematyk, fizyk, pionier techniki komputerowej (ur. 1904)
• 1997 – Andrzej Szczepkowski, polski aktor (ur. 1923)
• 1998 – Karol Stryja, polski dyrygent, pedagog (ur. 1915)
• 2000 – Martin Benrath, niemiecki aktor (ur. 1926)
• 2001 – Gordon Rupert Dickson, kanadyjski pisarz fantastyki naukowej (ur. 1923)
• 2002 – Francis Gabreski, amerykański pilot wojskowy, as myśliwski II wojny światowej (ur. 1919)
• 2004 – Eleanor Holm, amerykańska pływaczka (ur. 1913)
• 2005
  • Jan Mulak, polski trener lekkoatletyki, polityk, senator RP, twórca Wunderteamu (ur. 1914)
  • Misael Escuti, chilijski piłkarz, bramkarz, reprezentant Chile (ur. 1926)
  • Krzysztof Lis, polski ekonomista (ur. 1948)
• 2006
  • Moira Shearer, szkocka aktorka, tancerka (zm. 1916)
  • Paul Regina, amerykański aktor (ur. 1956)
• 2007
  • Lee Bergere, amerykański aktor (ur. 1924)
  • Kirill Babitzin, fiński piosenkarz (ur. 1950)
• 2008
  • František Čapek, czeski kajakarz, mistrz olimpijski (ur. 1914)
  • Giorgio Tadeo, włoski śpiewak operowy (bas) (ur. 1929)
  • Veronika Bayer, niemiecka aktorka (ur. 1940)
  • David Kimutai Too, kenijski polityk Pomarańczowego Ruchu Demokratycznego (ur. 1968)
• 2009
  • Piotr Suski, polski piłkarz, reprezentant Polski (ur. 1942)
  • Joanna Wiszniewicz, polska historyk, pracownik naukowy Żydowskiego Instytutu Historycznego (ur. 1947)
• 2010 – Tomás Eloy Martínez, argentyński pisarz (ur. 1934)

Przypisy

p • d • e Miesiące styczeń • luty • marzec • kwiecień • maj • czerwiec • lipiec • sierpień • wrzesień • październik • listopad • grudzień