Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
1 grudnia jest 335. (w latach przestępnych 336.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 30 dni.
Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Strzelca.
- imieniny: Aleksander, Ananiasz, Antoni, Blanka, Długomił, Edmund, Eligia, Eligiusz, Florencja, Godzisław, Gosław, Gosława, Jan, Natalia, Prokul, Rudolf, Rudolfa, Rudolfina, Sobiesław i Sobiesława.
- Czad – Festiwal Wolności i Demokracji
- Portugalia – Święto Odnowienia Niepodległości, Dzień Młodzieży
- Republika Środkowoafrykańska – Święto Republiki
- Rumunia – Rocznica Zjednoczenia Siedmiogrodu i Rumunii
- ONZ – Światowy Dzień AIDS[1]
- Wspomnienia i święta Kościoła katolickiego[2][3],
[edytuj] Wydarzenia w Polsce
[edytuj] Wydarzenia na świecie
- 1607 – wykonano pierwszy wyrok śmierci w brytyjskich koloniach w Ameryce Północnej. Radny George Kendall z Jamestown, pierwszej stałej osady kolonistów angielskich, został rozstrzelany za szpiegostwo na rzecz Hiszpanii.
- 1640 – Portugalia uzyskała niepodległość od Hiszpanii.
- 1764 – oddano do użytku Pałac Królewski w Madrycie.
- 1783 – Jacques Alexandre Charles i Nicolas Robert odbyli drugi w historii wolny lot balonem, a pierwszy przy użyciu balonu wypełnionego wodorem.
- 1804 – Napoleon Bonaparte wziął ślub z Józefiną de Beauharnais.
- 1821 – Dominikana zadeklarowała niepodległość.
- 1822 – Piotr I koronowany cesarzem Brazylii.
- 1887 – Arthur Conan Doyle opublikował nowelę Studium w szkarłacie, w której po raz pierwszy pojawił się Sherlock Holmes.
- 1913 – Ford Motor Company wprowadziło pierwszą ruchomą linię montażową.
- 1913 – otwarto metro w Buenos Aires.
- 1913 – zlikwidowano Republikę Krety. Grecy formalnie przejęli kontrolę nad wyspą.
- 1914 – założono firmę motoryzacyjną Maserati.
- 1918 – proklamowano niepodległość Islandii (od Danii).
- 1918 – utworzono Królestwo Serbów, Chorwatów i Słoweńców.
- 1918 – proklamowano powstanie zjednoczonej Rumunii, do której włączono Siedmiogród, Banat i Bukowinę.
- 1923 – Włochy: runęła zapora wodna Gleno na rzece Dezzo w prowincji Bergamo. Zginęło 350 osób.
- 1925 – podpisano układ w Locarno.
- 1927 – wprowadzono do sprzedaży forda Model A w cenie 395 dolarów.
- 1936 – odsłonięto Łuk Triumfalny w Bukareszcie.
- 1943 – II wojna światowa: zakończyła się konferencja teherańska.
- 1953 – ukazał się pierwszy numer Playboya.
- 1955 – Montgomery (Alabama): Rosa Parks została aresztowana za odmowę ustąpienia miejsca w autobusie białemu mężczyźnie.
- 1958 – 92 uczniów i 3 zakonnice zginęły w pożarze szkoły katolickiej w Chicago.
- 1959 – Waszyngton: podpisano Traktat Antarktyczny.
- 1964 – Malawi, Malta i Zambia zostały przyjęte do ONZ.
- 1967 – oddano do użytku Tunel San Bernardino w Szwajcarii.
- 1970 – odbył się ślub Mariny Vlady i Włodzimierza Wysockiego.
- 1974 – 92 osoby zginęły w katastrofie Boeinga 727 linii TWA, lecącego z Indianapolis do Waszyngtonu.
- 1977 – Watykan: papież Paweł VI przyjął na audiencji Edwarda Gierka.
- 1981 – 180 osób zginęło, gdy samolot MD-81 jugosłowiańskich linii Inex Adria Aviopromet rozbił się w górach na Korsyce.
- 1982 – Felipe González został premierem Hiszpanii.
- 1982 – ukazał się Thriller, drugi solowy album Michaela Jacksona i najlepiej sprzedający się album wszech czasów.
- 1985 – mieszkańcy Liechtensteinu w referendum wypowiedzieli się przeciwko równouprawnieniu kobiet.
- 1989 – Jan Paweł II przyjął na audiencji Michaiła Gorbaczowa.
- 1990 – brytyjscy i francuscy robotnicy połączyli prace, tworząc tunel pod Kanałem La Manche.
- 1990 – został obalony prezydent Czadu Hissène Habré.
- 1991 – oficjalna proklamacja niepodległości Ukrainy.
- 2006 – Felipe Calderón został prezydentem Meksyku.
- 2006 – został aresztowany czeski seryjny morderca Petr Zelenka.
- 2007 – Zhang Zilin jako pierwsza Chinka została Miss Świata.
- 2009 – w Unii Europejskiej zaczęły obowiązywać ustalenia traktatu lizbońskiego.
[edytuj] Urodzili się
- 1081 – Ludwik VI Gruby, król Francji (zm. 1137)
- 1083 – Anna Komnena, bizantyjska pisarka (zm. po 1148)
- 1415 – Jan Długosz, polski duchowny katolicki, historyk, kronikarz, dyplomata, arcybiskup lwowski (zm. 1480)
- 1716 – Étienne Maurice Falconet, francuski rzeźbiarz (zm. 1791)
- 1728 – (jesienią 1727 lub 26 października) Jędrzej Kitowicz, polski duchowny katolicki, pamiętnikarz (zm. 1804)
- 1734 – Adam Kazimierz Czartoryski, książę, polski polityk, pisarz, marszałek Sejmu konwokacyjnego i Konfederacji Generalnej Królestwa Polskiego, komendant Szkoły Rycerskiej (zm. 1823)
- 1743 – Martin Heinrich Klaproth, niemiecki chemik, farmaceuta (zm. 1817)
- 1761 – Marie Tussaud, francuska artystka, założycielka Muzeum Figur Woskowych (zm. 1850)
- 1792 – Nikołaj Łobaczewski, rosyjski matematyk (zm. 1856)
- 1800 – Mihály Vörösmarty, węgierski pisarz (zm. 1855)
- 1844 – Aleksandra, królowa Anglii, żona Edwarda VII (zm. 1925)
- 1867 – Ignacy Mościcki, polski chemik, polityk, prezydent Polski (zm. 1946)
- 1869 – Eligiusz Niewiadomski, polski malarz, zabójca Gabriela Narutowicza (zm. 1923)
- 1883 – Luigi Ganna, włoski kolarz szosowy, zwycięzca Giro d'Italia (zm. 1957)
- 1884 – Karl Schmidt-Rottluff, niemiecki malarz, grafik, rzeźbiarz (zm. 1976)
- 1886 – Zhu De, chiński dowódca wojskowy, marszałek ChRL, polityk, przywódca Chin (zm. 1976)
- 1886 – Rex Stout, amerykański pisarz (zm. 1975)
- 1890 – Fred Hale, amerykański rekordzista długowieczności (zm. 2004)
- 1893 – Zofia Kozłowska-Budkowa, polska historyk, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego (zm. 1986)
- 1893 – Ernst Toller, niemiecki pisarz (zm. 1939)
- 1896 – Gieorgij Żukow, radziecki dowódca wojskowy, marszałek ZSRR, polityk, minister obrony ZSRR (zm. 1974)
- 1907 – Eligia Bąkowska, polska tłumaczka (zm. 1994)
- 1910 – Zdzisław Gozdawa, polski pisarz, autor tekstów piosenek (zm. 1990)
- 1910 – Louis Slotin, kanadyjski fizyk, chemik, uczestnik Projektu Manhattan (zm. 1946)
- 1911 – Józef Pluta, funkcjonariusz organów bezpieczeństwa PRL
- 1912 – Minoru Yamasaki, amerykański architekt, projektant World Trade Center (zm. 1986)
- 1914 – Stanisław Łapot, polski polityk, wicepremier (zm. 1972)
- 1920 – Pierre Poujade, francuski polityk, laureat Nagrody Leninowskiej (zm. 2003)
- 1921 – Andrzej Wydrzyński, polski pisarz (zm. 1992)
- 1922 – Wsiewołod Bobrow, rosyjski piłkarz, hokeista na lodzie, reprezentant ZSRR w piłce nożnej i hokeju na lodzie (zm. 1979)
- 1923 – Jan Adamczewski, polski pisarz (zm. 1997)
- 1923 – Maurice de Bevere, belgijski rysownik, twórca postaci Lucky’ego Luke'a (zm. 2001)
- 1923 – Sante Graciotti, włoski literaturoznawca
- 1923 – Ferenc Szusza, węgierski piłkarz, trener piłkarski, reprezentant Węgier (zm. 2006)
- 1925 – Władysław Piłatowski, polski polityk i działacz partyjny
- 1925 – Martin Rodbell, amerykański biochemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1998)
- 1926 – Irena Bołtuć, polska eseistka, krytyk teatralny, tłumaczka (zm. 2000)
- 1926 – Zbigniew Chmielewski, polski reżyser filmowy (zm. 2009)
- 1926 – Tadeusz Drewnowski, polski krytyk literacki, publicysta, żołnierz AK
- 1926 – Mieczysław Rakowski, polski dziennikarz, polityk, działacz komunistyczny, premier Polski, I sekretarz KC PZPR (zm. 2008)
- 1927 – Abby Mann, amerykański scenarzysta filmowy, twórca Kojaka (zm. 2008)
- 1928 – Zbigniew Rudnicki, polski prawnik, polityk, minister łączności (zm. 2000)
- 1929 – Alfred Moisiu, albański polityk, prezydent Albanii
- 1932 – Antun Šoljan, chorwacki pisarz (zm. 1993)
- 1935 – Woody Allen, amerykański reżyser filmowy, aktor
- 1936 – Igor Rodionow, rosyjski dowódca wojskowy, generał, polityk, minister obrony
- 1937 – Vaira Vīķe-Freiberga, łotewska polityk, prezydent Łotwy
- 1938 – Toni Schumacher, niemiecki piłkarz, bramkarz
- 1940 – Richard Pryor, amerykański aktor (zm. 2005)
- 1940 – Jan Śrutwa, polski duchowny katolicki, biskup zamojsko-lubaczowski, historyk, rektor KUL
- 1942 – John Crowley, amerykański pisarz
- 1944 – Pierre Arditi, francuski aktor
- 1944 – John Densmore, amerykański perkusista zespołu The Doors
- 1945 – Bette Midler, amerykańska piosenkarka, aktorka
- 1945 – Zbigniew Dychto, prezydent Pabianic
- 1946 – Gilbert O'Sullivan, irlandzki piosenkarz
- 1947 – Alain Bashung, francuski piosenkarz, aktor (zm. 2009)
- 1948 – Jacek Petrycki, polski operator filmowy
- 1950 – Jerzy Goleniewski, polski basista zespołu Breakout (zm. 1989)
- 1951 – Aleksandr Panajotow Aleksandrow, bułgarski kosmonauta
- 1951 – Jaco Pastorius, amerykański basista jazzowy (zm. 1987)
- 1951 – Treat Williams, amerykański aktor
- 1952 – Janusz Gałek, polski poeta
- 1955 – Anna Zawadzka-Gołosz, polska kompozytorka
- 1957 – Jarosław Bauc, polski ekonomista, polityk, minister finansów
- 1958 – Candace Bushnell, amerykańska pisarka
- 1959 – Pascal Terry, francuski motocyklista (zm. 2009)
- 1960 – Carol Alt, amerykańska aktorka, modelka
- 1961 – Paweł Jaros, polski prawnik, polityk, rzecznik Praw Dziecka
- 1964 – Abdesslam Benabdellah, algierski piłkarz, bramkarz, reprezentant Algierii
- 1966 – Édouard Baer, francuski aktor, reżyser filmowy
- 1967 – Terry Virts, amerykański astronauta
- 1968 – Annegret Strauch, niemiecka wioślarka
- 1970 – Sarah Silverman, amerykańska aktorka
- 1971 – Greg Upchurch, amerykański perkusista grupy 3 Doors Down
- 1972 – Norbert Wójtowicz, polski historyk, teolog, publicysta
- 1976 – Tomasz Adamek, polski bokser, mistrz świata
- 1978 – Mat Kearney, amerykański muzyk, kompozytor i piosenkarz
- 1979 – Stephanie Brown Trafton, amerykańska dyskobolka
- 1985 – Alicja Rosolska, polska tenisistka
- 1986 – Bogumiła Barańska, polska siatkarka
- 2001 – Aiko, japońska księżniczka, córka następcy tronu księcia Naruhito
- 1018 – Thietmar, biskup Merseburga, kronikarz (ur. 975)
- 1135 – Henryk I Beauclerc, król Anglii, książę Normandii (ur. ok. 1068)
- 1241 – Izabela Plantagenet, cesarzowa Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego, królowa Sycylii, żona Fryderyka II (ur. 1214)
- 1374 – Magnus Eriksson, król Szwecji i Norwegii (ur. 1316)
- 1433 – Go-Komatsu, cesarz Japonii (ur. 1377)
- 1455 – Lorenzo Ghiberti, włoski rzeźbiarz, złotnik (ur. ok. 1378)
- 1503 – Jerzy Bogaty, książę Bawarii-Landshut (ur. 1455)
- 1521 – Leon X, papież (ur. 1475)
- 1640 – Jerzy Wilhelm Hohenzollern, elektor Brandenburgii, książę Prus (ur. 1595)
- 1811 – Ludwik Szymon Gutakowski, polski polityk, szambelan królewski, marszałek Senatu, prezes Rady Stanu i Rady Ministrów Księstwa Warszawskiego (ur. 1738)
- 1825 – Aleksander I Romanow, cesarz Rosji, król Polski (ur. 1777)
- 1848 – Takizawa Bakin, japoński pisarz (ur. 1767)
- 1866 – George Everest, brytyjski geodeta (ur. 1790)
- 1896 – Stefan Szolc-Rogoziński, polski podróżnik, odkrywca, badacz Afryki (ur. 1861)
- 1914 – Alfred Thayer Mahan, amerykański admirał, historyk (ur. 1840)
- 1916 – Charles de Foucauld, błogosławiony, francuski duchowny katolicki, trapista, podróżnik, misjonarz (ur. 1858)
- 1918 – Margit Kaffka, węgierska pisarka (ur. 1880)
- 1928 – Arthur Gore, angielski tenisista, mistrz olimpijski, mistrz Wimbledonu (ur. 1868)
- 1928 – José Eustasio Rivera, kolumbijski pisarz (ur. 1888)
- 1934 – Siergiej Kirow, radziecki działacz komunistyczny (ur. 1886)
- 1942 – Leon Wachholz, polski lekarz, psychiatra, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego (ur. 1867)
- 1944 – Franciszek Pius Radziwiłł, książę, polski polityk, członek Tymczasowej Rady Stanu, dyrektor departamentu spraw politycznych (ur. 1878)
- 1947 – Aleister Crowley, angielski okultysta, mistyk, szachista, alpinista (ur. 1875)
- 1947 – Godfrey Harold Hardy, angielski matematyk (ur. 1877)
- 1952 – Vittorio Emanuele Orlando, włoski prawnik, polityk (ur. 1860)
- 1964 – J. B. S. Haldane, angielski genetyk, filozof (ur. 1892)
- 1964 – Włodzimierz Kaczmar, polski śpiewak operowy (bas), pedagog (ur. 1893)
- 1972 – Antonio Segni, włoski prawnik, polityk, premier i prezydent Włoch (ur. 1891)
- 1973 – Dawid Ben Gurion, izraelski polityk, premier Izraela (ur. 1886)
- 1975 – Hans Schweikart, niemiecki reżyser filmowy (ur. 1895)
- 1981 – Raymond Rouleau, francuski reżyser filmowy (ur. 1904)
- 1982 – Kazimierz Ratoń, polski poeta (ur. 1942)
- 1984 – Jan Załęski, polski polityk, minister minister przemysłu spożywczego i skupu (ur. 1926)
- 1987 – James Baldwin, amerykański pisarz (ur. 1924)
- 1989 – Alvin Ailey, amerykański tancerz, choreograf (ur. 1931)
- 1989 – Qenan Toro, albański aktor (ur. 1931)
- 1990 – Sergio Corbucci, włoski reżyser filmowy (ur. 1927)
- 1991 – George Stigler, amerykański ekonomista, laureat Nagrody Nobla (ur. 1911)
- 1996 – Zofia Wasilkowska, polska prawnik, polityk, minister sprawiedliwości (ur. 1910)
- 1997 – Stéphane Grappelli, francuski skrzypek jazzowy (ur. 1908)
- 2003 – Carl Schenkel, szwajcarski reżyser filmowy(ur. 1948)
- 2004 – Fathi Arafat, palestyński lekarz, brat Jasera Arafata (ur. 1933)
- 2004 – Bernhard, książę Holandii, mąż królowej Juliany (ur. 1911)
- 2005 – Mary Hayley Bell, brytyjska pisarka, aktorka (ur. 1911)
- 2005 – Hermann Buchner, niemiecki pilot wojskowy, as myśliwski II wojny światowej (ur. 1919)
- 2005 – Jack Colvin, amerykański aktor (ur. 1934)
- 2005 – Werner Enders, niemiecki śpiewak operowy (tenor) (ur. 1924)
- 2005 – Rudolf Ströbinger, niemiecki pisarz, dziennikarz (ur. 1931)
- 2005 – Werner Weber, szwajcarski dziennikarz, literaturoznawca (ur. 1919)
- 2006 – Claude Jade, francuska aktorka (ur. 1948)
- 2007 – Angelo Conterno, włoski kolarz szosowy, zwycięzca Vuelta a España (ur. 1925)
- 2007 – Ken McGregor, australijski tenisista, mistrz Australian Open, French Open i Wimbledonu (ur. 1929)
- 2008 – Mikel Laboa, hiszpański piosenkarz (ur. 1934)
- 2008 – Krystyna Okazaki, polska japonistka, odznaczona Orderem Wschodzącego Słońca (ur. 1942)
Przypisy
|
