Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
15 maja jest 135. (w latach przestępnych 136.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 230 dni.
- imieniny obchodzą: Andrzej, Atanazy, Cecyliusz, Czcibora, Dionizja, Florencjusz, Florenty, Izydor, Jan, Kasjusz, Maksym, Miłość, Nadzieja, Paweł, Piotr, Retycjusz, Retycja, Retyk, Stanibor, Strzeżysław, Symplicjusz, Symplicja, Wiktoryn, Zofia.
- Meksyk, Korea Południowa – Dzień Nauczyciela
- międzynarodowe – Międzynarodowy Dzień Rodzin (proklamowane przez Zgromadzenie Ogólne ONZ)
- Paragwaj – Święto Niepodległości
- Polska – Dzień Polskiej Niezapominajki
- wspomnienia i święta w Kościele katolickim[1][2], obchodzą:
[edytuj] Wydarzenia w Polsce
[edytuj] Wydarzenia na świecie
- 392 – frankoński wódz Arbogast skłonił do samobójstwa lub kazał zamordować cesarza Walentyniana II i uczynił marionetkowym cesarzem Eugeniusza.
- 1004 – król niemiecki Henryk II koronował się w Pawii na króla Włoch.
- 1239 – król Szkocji Aleksander II ożenił się z Francuzką Marią de Coucy.
- 1252 – papież Innocenty IV wydał bullę Ad extirpanda, w której zezwolił na stosownanie tortur wobec heretyków.
- 1464 – Wojna Dwóch Róż: zwycięstwo Yorków w bitwie pod Hexham.
- 1525 – wojna chłopska w Niemczech: klęską powstańców zakończyła się bitwa pod Frankenhausen.
- 1642 – Abbas II został koronowany na szacha Persji.
- 1702 – początek wojny o sukcesję hiszpańską – Anglia, Holandia i Cesarstwo Niemieckie wypowiadają wojnę Francji i Hiszpanii.
- 1702 – angielski prawnik i wynalazca James Puckle opatentował pierwszy karabin maszynowy.
- 1800 – w londyńskim teatrze doszło do nieudanej próby zamachu na króla Jerzego III Hanowerskiego.
- 1811 – Paragwaj ogłosił niepodległość od Hiszpanii.
- 1848 – podczas rewolucji lutowej, w Paryżu odbyła się demonstracja na rzecz niepodległości Polski.
- 1860 – włoska wojna wyzwoleńcza: wojska powstańcze Giuseppe Garibaldiego pokonały siły Burbonów w bitwie pod Calatafimi.
- 1862 – wojna secesyjna: zwycięstwo Konfederatów w bitwie pod Drewry's Bluff.
- 1891 – papież Leon XIII ogłosił encyklikę Rerum novarum.
- 1896 – opatentowano płatki kukurydziane.
- 1917 – I wojna światowa: rozpoczęła się bitwa w Cieśninie Otranto.
- 1918 – porażką komunistów zakończyła się wojna domowa w Finlandii.
- 1919 – wojna grecko-turecka: armia grecka rozpoczęła okupację wojenną Izmiru.
- 1922 – w Genewie Polska i Niemcy przyjęły konwencję dotyczącą spraw ludnościowych i własnościowych na Górnym Śląsku po plebiscycie z 1921.
- 1928 – odbyła się premiera pierwszego filmu rysunkowego z Myszką Miki.
- 1931 – papież Pius XI wydał encyklikę Quadragesimo anno.
- 1934 – na Łotwie doszło do zamachu stanu przeprowadzonego przez Karlisa Ulmanisa.
- 1935 – otwarto pierwszą linię moskiewskiego metra.
- 1941 – II wojna światowa w Afryce: Brytyjczycy rozpoczęli operację Brevity, której celem było wyzwolenie Tobruku.
- 1955 – dokonano pierwszego wejścia na himalajski ośmiotysięcznik Makalu.
- 1955 – ministrowie spraw zagranicznych 4 mocarstw okupacyjnych i Austrii podpisali w Wiedniu traktat przywracający austriacką niepodległość oraz przewidujący jej neutralność i zakaz wchodzenia w związki gospodarcze i polityczne z Niemcami.
- 1957 – Wielka Brytania przeprowadziła pierwszy test bomby wodorowej na wyspie Malden na Pacyfiku.
- 1958 – ZSRR dokonał drugiego, tym razem udanego startu sztucznego satelity Sputnik 3.
- 1960 – w ZSRR wystrzelono sztucznego satelitę Sputnik 4.
- 1963 – Gordon Cooper odbył lot kosmiczny na pokładzie statku Mercury-Atlas 9, ostatni w ramach Programu Merkury.
- 1974 – zamach w Maalot: trzech palestyńskich terrorystów przekroczyło w przebraniu żołnierzy izraelskich granicę libańsko-izraelską i ostrzelało autobus, zabijając 2 osoby i raniąc 6. Następnie wkroczyli do wsi Maalot, gdzie zastrzelili 3 Izraelczyków i zajęli szkołę podstawową, biorąc jako zakładników 90 uczniów i nauczycieli. Podczas izraelskiej akcji odbicia zakładników zginęło 26 osób, 17 zostało rannych.
- 1976 – ZSRR: 52 osoby zginęły w katastrofie samolotu An-24.
- 1988 – rozpoczęła się ewakuacja wojsk radzieckich z Afganistanu.
- 1990 – w Bułgarii zakończyły się rozmowy Okrągłego Stołu.
- 1991 – Édith Cresson jako pierwsza kobieta stanęła na czele francuskiego rządu.
- 1996 – premiera filmu Kola.
- 1998 – premiera filmu Zaklinacz koni.
- 2000 – armia brytyjska rozpoczęła ewakuację swoich obywateli z ogarniętego wojną domową Sierra Leone (Operacja Palliser).
- 2001 – został wystrzelony satelita telekomunikacyjny Intelsat 10.
- 2004 – Komitet Wykonawczy FIFA dokonał wyboru kandydatury RPA na gospodarza piłkarskich mistrzostw świata w 2010 roku.
- 2005 – w Etiopii odbyły się wybory parlamentarne.
[edytuj] Urodzili się
- 1567 – Claudio Monteverdi, włoski kompozytor i śpiewak operowy, skrzypek (zm. 1643)
- 1633 – Sebastian Vauban, francuski inżynier, konstruktor fortyfikacji (zm. 1707)
- 1773 – Klemens Lothar von Metternich, austriacki polityk, dyplomata (zm. 1859)
- 1822 – Wanda Malczewska, polska mistyczka, błogosławiona
- 1849 – Zofia Urbanowska, polska pisarka (zm. 1939)
- 1850 – Jan Beyzym, polski misjonarz, błogosławiony (zm. 1912)
- 1856 – L. Frank Baum, amerykański pisarz, twórca Czarnoksiężnika z Krainy Oz (zm. 1919)
- 1859 – Piotr Curie, francuski fizyk, mąż Marii Skłodowskiej-Curie (zm. 1906)
- 1861 – Paul Blau, niemiecki duchowny, superintendent generalny Kościoła Ewangelicko-Unijnego w Wielkopolsce (zm. 1944)
- 1873 – Pawło Skoropadski, ukraiński polityk i wojskowy (zm. 1945)
- 1874 – Richard Schirrmann, twórca schronisk młodzieżowych (zm. 1961)
- 1877 – Gabriel Faure, pisarz francuski (zm. 1962)
- 1885 – Marian Kukiel, polski dowódca wojskowy, generał, historyk, działacz społeczny i polityczny, minister (zm. 1973)
- 1890 – Ferdynand Goetel, polski dramaturg, prozaik, publicysta (zm. 1960)
- 1890 – Jan Stefan Haneman, polski ekonomista, polityk, członek PKWN (zm. 1957)
- 1891 – Michaił Bułhakow, rosyjski pisarz (zm. 1940)
- 1895 – Astrid Zachrison, szwedzka rekordzistka długowieczności (zm. 2008)
- 1902 – Anny Ondra, czeska aktorka (zm. 1987)
- 1910 – Constance Cummings, amerykańska aktorka (zm. 2005)
- 1911 – Max Frisch, szwajcarski pisarz, dramaturg i architekt (zm. 1991)
- 1914 – Tenzing Norgay, nepalski himalaista (zm. 1986)
- 1914 – Jan Wosiński, polski duchowny katolicki, biskup płocki (zm. 1996)
- 1915 – Paul Samuelson, amerykański ekonomista, laureat Nagrody Nobla (zm. 2009)
- 1915 – William Witney, amerykański reżyser filmowy (zm. 2002)
- 1917 – Jerzy Duszyński, polski aktor (zm. 1978)
- 1918 – Eddy Arnold, amerykański muzyk country (zm. 2008)
- 1918 – Joseph Wiseman, kanadyjski aktor (zm. 2009)
- 1919 – Eugenia Charles, dominikańska polityk, premier Dominikany (zm. 2005)
- 1919 – Zofia Jarema, polska reżyserka, scenografka, artystka teatru lalek (zm. 2008)
- 1920 – Nasrallah Piotr Sfeir, marokański duchowny katolicki, maronicki patriarcha Antiochii, kardynał
- 1921 – Čestmír Vycpálek, czeski piłkarz, trener piłkarski (zm. 2002)
- 1922 – Adil Çarçani, albański polityk (zm. 1997)
- 1922 – Franciszek Fenikowski, polski pisarz (zm. 1982)
- 1922 – Piotr Guzy, polski pisarz
- 1923 – Richard Avedon, amerykański fotograf (zm. 2004)
- 1925 – Tadeusz Bartosik, polski aktor (zm. 1985)
- 1925 – Ludmiła Kasatkina, rosyjska aktorka
- 1925 – Viktor Stratobërdha, albański reżyser filmowy (zm. 2000)
- 1926 – Anthony Shaffer, brytyjski pisarz (zm. 2001)
- 1926 – Peter Shaffer, brytyjski pisarz
- 1929 – Andrew Bertie, angielski wielki mistrz zakonu joannitów (zm. 2008)
- 1930 – Jasper Johns, amerykański malarz
- 1937 – Madeleine Albright, amerykańska polityk
- 1937 – Trini Lopez, amerykański piosenkarz
- 1939 – Stanisław Dróżdż, polski poeta, artysta sztuk wizualnych (zm. 2009)
- 1946 – Henryk Sołkiewicz, polski wiceadmirał i doktor nauk wojskowych
- 1951 – Dariusz Szpakowski, polski komentator i dziennikarz sportowy
- 1951 – Frank Wilczek, amerykański fizyk
- 1953 – Mike Oldfield, brytyjski muzyk
- 1954 – Jan Frycz, polski aktor
- 1954 – Janusz Stokłosa, polski pianista, kompozytor
- 1955 – Claudia Roth, niemiecka polityk, przewodnicząca Niemieckiej Partii Zielonych
- 1956 – Kjartan Poskitt, autor książek popularnonaukowych dla dzieci i młodzieży
- 1956 – Mirek Topolánek, czeski polityk, premier Czech
- 1959 – Andrew Eldritch, brytyjski muzyk i wokalista The Sisters of Mercy
- 1962 – Adam Wendt, polski saksofonista zespołu Walk Away
- 1967 – Simen Agdestein, norweski szachista, arcymistrz, piłkarz
- 1972 – David Charvet, francuski aktor, piosenkarz
- 1972 – Agnieszka Warchulska, polska aktorka
- 1976 – Jacek Krzynówek, polski piłkarz, reprezentant Polski
- 1978 – Krzysztof Ignaczak, polski siatkarz, reprezentant Polski
- 1980 – O.S.T.R., polski raper
- 1981 – Patrice Evra, francuski piłkarz
- 1982 – Jessica Sutta, polsko-irlandzko-rosyjsko-amerykańska wokalistka The Pussycat Dolls
- 1987 – Andy Murray, brytyjski tenisista
- 1989 – Kenneth Gangnes, norweski skoczek narciarski
- 1995 – Ksenia Sitnik, białoruska piosenkarka, laureatka Konkursu Piosenki Eurowizji dla Dzieci 2005
- 884 – Maryn I, papież (ur. ? )
- 1036 – Go-Ichijō, cesarz Japonii (ur. 1008)
- 1157 – Jurij I Dołgoruki, wielki książę kijowski, (ur. ok. 1090)
- 1376 – Naong Hyegŭn, koreański mistrz sǒn, (ur. 1320)
- 1674 – Kazimierz Florian Czartoryski, polski duchowny katolicki, prymas Polski (ur. 1620)
- 1702 – Feliks Kazimierz Potocki, hetman wielki koronny (ur. 1630)
- 1765 – Walenty Żebrowski,OFM – polski malarz, polichromista, (ur. ?)
- 1847 – Daniel O'Connell, irlandzki polityk (ur. 1775)
- 1864 – Ignacy Humnicki, polski dramatopisarz (ur. 1798)
- 1877 – Kazimierz Woyda, polski polityk, prezydent Warszawy (ur. 1812)
- 1886 – Emily Dickinson, amerykańska poetka (ur. 1830)
- 1905 – Adrian Mikołaj Głębocki, polski malarz, rysownik, litograf, pedagog (ur. 1833)
- 1912 – Octave Garnier, francuski anarchista (ur. 1889)
- 1931 – Leon Petrażycki, polski prawnik, filozof, socjolog prawa, etyk i logik (ur. 1867)
- 1935 – Stanisław Dnistrianski, ukraiński działacz polityczny, prawnik, wykładowca uniwersytecki (ur. 1870)
- 1946 – Eberhard Schöngarth, niemiecki prawnik, zbrodniarz hitlerowski (ur. 1903)
- 1953 – Stefania Zieleńczyk, polska nauczycielka, autorka podręczników oświatowo-pedagogicznych dla dzieci, matka poety Krzysztofa Kamila Baczyńskiego (ur. 1890)
- 1964 – Wanda Jarszewska, polska aktorka (ur. 1888)
- 1967 – Edward Hopper, amerykański malarz (ur. 1882)
- 1969 – Adam Bunsch, polski malarz, dramatopisarz (ur. 1896)
- 1990 – Jerzy Drzewiecki, polski konstruktor lotniczy, pilot doświadczalny (ur. 1902)
- 1993 – Andrzej Kuśniewicz, polski pisarz (ur. 1904)
- 1997 – Andrzej Drawicz, polski eseista, krytyk literacki, tłumacz (ur. 1932)
- 2001 – Jean-Philippe Lauer, francuski egiptolog, archeolog i architekt (ur. 1902)
- 2005 – Aulis Kallakorpi, fiński skoczek narciarski, skoczek do wody, gimnastyk (ur. 1929)
- 2006 – Eric Otero, amerykański kulturysta (ur. 1969)
- 2007 – Yolanda King, amerykańska aktorka (ur. 1955)
- 2007 – Antonio Rodríguez, amerykański pięcioboista (ur. 1926)
- 2008 – Tommy Burns, szkocki piłkarz (ur. 1956)
- 2008 – Willis Eugene Lamb, amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1913)
- 2008 – Astrid Zachrison, szwedzka rekordzistka długowieczności (ur. 1895)
- 2009 – César Ruminski, francuski piłkarz, reprezentant Francji, polskiego pochodzenia (ur. 1924)
- 2010 – Besian Idrizaj, austriacki piłkarz, pochodzenia albańskiego (ur. 1987)
- 2010 – John Shepherd-Barron, szkocki wynalazca, twórca bankomatu (ur. 1925)
- 2010 – Bhairon Singh Shekhawat, indyjski polityk, wiceprezydent Indii (ur. 1923)
Przypisy
